ಮೂರ್ತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಮನದೊಳಗಿನ ಸದ್ಗುಣಗಳ ಜಾಗೃತಿಗೂ ಮುನ್ನುಡಿಯಾಗಲಿ ವಿನಾಯಕೋತ್ಸವ
ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಹಿರಿಮೆಯೇ ಹಬ್ಬಗಳು. ಅವು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲ; ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ, ಸಮಾಜವನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಮತ್ತು ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ತುಂಬುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸೇತುವೆಗಳು. ಅಂತಹ ಹಬ್ಬಗಳ ಪೈಕಿ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ವಿದ್ಯೆ, ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ, ವಿವೇಕ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿರುವ ಪ್ರಥಮ ಪೂಜಿತ ಶ್ರೀ ಗಣೇಶನ ಆರಾಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಭಕ್ತರು ಹೊಸ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಭಾದ್ರಪದ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ವಿನಾಯಕನ ಆಗಮನವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಭಕ್ತರ ನಂಬಿಕೆ. ಮನೆ, ದೇವಸ್ಥಾನ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮ ಕಳೆಗಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಹೂವು, ಗರಿಕೆ, ವಿವಿಧ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಗಣೇಶನನ್ನು ಸಿಂಗರಿಸಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುವ ಮೋದಕ, ಕಡುಬು, ಲಾಡು, ಚಕ್ಕುಲಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತಿನಿಸುಗಳು ಹಬ್ಬದ ಸಡಗರವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಪೂಜೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಸಂದೇಶ
ಗಣೇಶೋತ್ಸವದ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಆಯಾಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಗ್ಗಟ್ಟು. ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು, ನೆರೆಹೊರೆಯವರು ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯಗಳ ಜನರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿ ಹಬ್ಬ ಆಚರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪರಸ್ಪರ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಲೋಕಮಾನ್ಯ ಬಾಲಗಂಗಾಧರ ತಿಲಕರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗಣೇಶೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮ ನೀಡಿದರು. ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧ ಜನರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮೂಡಿಸಲು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವರ್ಗಗಳ ಜನರನ್ನು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಗೆ ತರಲು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉತ್ಸವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮಾಜಿಕ ವೇದಿಕೆಯಾಯಿತು. ನಂತರ ಗಣೇಶೋತ್ಸವ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಗಡಿಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶದ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿತು.
ಪೌರಾಣಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಶಿವಪುರಾಣ, ಗಣೇಶಪುರಾಣ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಪೌರಾಣಿಕ ಪರಂಪರೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನ ಜನನದ ಕುರಿತು ಕಥನಗಳಿವೆ. ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯು ಗಣೇಶನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ಶಿವನಿಂದ ಆತನಿಗೆ ಗಜಮುಖ ದೊರೆಯಿತು ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಥೆ ಭಾರತೀಯ ಜನಮಾನಸದಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಬೇರೂರಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಗಣೇಶನು ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ದೇವರು, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವಿವೇಕದ ಪ್ರತೀಕ ಎಂಬ ಭಕ್ತಿಭಾವವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ.
ಇತಿಹಾಸದ ವಿವಿಧ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಗಣಪತಿ ಆರಾಧನೆಗೆ ಮಹತ್ವ ದೊರೆತಿರುವುದನ್ನು ದೇವಾಲಯಗಳು, ಶಿಲ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಸನ ಪರಂಪರೆಗಳು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೂ ಗಣೇಶ ಆರಾಧನೆ ಹಲವು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಜನಜೀವನದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಗಣೇಶೋತ್ಸವವೇ ಇಂದಿನ ಅಗತ್ಯ
ಕಾಲ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲೂ ಪರಿಸರದ ಕಾಳಜಿ ಇರಬೇಕಾಗಿದೆ. ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹಾನಿಕಾರಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ಬಣ್ಣಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಮಣ್ಣಿನ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಣ್ಣಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಜಲಮೂಲಗಳನ್ನು ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ.
ವಿಘ್ನನಿವಾರಕನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವ ನಾವು ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಘ್ನವಾಗಬಾರದು. ಗಣೇಶನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಜಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಅಹಂಕಾರ, ದ್ವೇಷ, ಅಸೂಯೆ, ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸ್ವಾರ್ಥಗಳನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸುವ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡೋಣ.
ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ ಕೇವಲ ಮೂರ್ತಿಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಯ ಹಬ್ಬವಾಗದೆ, ಮನುಷ್ಯತ್ವದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಯ ಹಬ್ಬವಾಗಲಿ. ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ವಿಭಜನೆಗಿಂತ ಪ್ರೀತಿ, ಸಹಬಾಳ್ವೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ದೊರೆಯಲಿ. ಯುವಜನರಲ್ಲಿ ಸೃಜನಶೀಲತೆ, ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗಟ್ಟು ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ಮೂಡಿಸುವ ಉತ್ಸವವಾಗಿ ಗಣೇಶೋತ್ಸವ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲಿ.
ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ, ಜ್ಞಾನ–ವಿವೇಕದ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಸುಖ, ಶಾಂತಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿ ತರಲಿ ಶ್ರೀ ಗಣೇಶ.
ನಾಡಿನ ಸಮಸ್ತ ಜನತೆಗೆ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯ ಹಾರ್ದಿಕ ಶುಭಾಶಯಗಳು.
– ಶರಣಪ್ಪ ಮಹಿಪತಿ, ಕನಕಗಿರಿ
ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಿಂತಕರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು ಹಾಗೂ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು,
ಚು.ಸಾ.ಪ. ತಾಲೂಕು ಘಟಕ, ಕನಕಗಿರಿ
